۵ سناریو برای جهان پس از بحران اوکراین

وی پیوند تاریخی ساختاری با روسیه و نیز نگرش روس‌ها به اوکراین و کیف به عنوان نیای فضایی روسیه، داشتن ارزش اقتصادی و غذایی فضای جغرافیایی اوکراین با خاک حاصلخیز، داشتن ارزش‌های جغرافیایی زیرساختی و روساختی شامل موقعیت استراتژیک دریایی، ظرفیت‌های تکنولوژیک فضایی و اتمی، صنایع، علم و فناوری، کشاورزی، منابع طبیعی، منابع آب، منابع نیروی انسانی متخصص و معادن، داشتن موقعیت همسایگی بزرگترین پیمان نظامی جهان و نیز اتحادیه اروپا، دسترسی به مسکو و غرب و روسیه به‌عنوان ابزار کنترل و مهار روسیه توسط رقبای ژئواستراتژیک، وجود احساس هویت ملی و ناسیونالیسم اوکراینی مستقل و متفاوت از هویت روسی در بین اکثریت جمعیت اوکراین به‌عنوان سرچشمه دگرپنداری، قهر، رقابت، جدایی‌گزینی، تقابل و مقاومت را از دیگر ویژگی‌های ژئوپلیتیکی اوکراین عنوان کرد.


این مدرس دانشگاه در ادامه سخنرانی خود پنج سناریوی محتمل برای آینده جهان به دنبال بحران اوکراین را مطرح و خاطرنشان کرد: اولین سناریوی محتمل برای بحران اوکراین «جنگ محدود و کنترل‌شده با برتری روسیه» است. در این سناریو کنترل بحران اوکراین در داخل مرزهای این کشور و نهایتاً آتش‌بس و پایان درگیری با برتری روسیه در پرتو مذاکرات، تلاش‌ها و تفاهمات سیاسی و دیپلماتیک دوجانبه، چندجانبه و بین‌المللی رخ خواهد داد.


حافظ‌نیا ادامه داد: تحقق اهداف و خواسته‌های روسیه و تقویت اندیشه اوراسیاگرایی در فضای سیاسی روسیه، بازگشت اوکراین به شرایط موقعیت حایل و تبدیل‌شدن به قلمروی ژئوپلیتیکی روسیه، ارتقای منزلت ژئوپلیتیکی روسیه در آسیا و جهان، افزایش توان چانه‌زنی روسیه در امور منطقه‌ای و جهانی و توسعه حوزه نفوذ آن در قلمروهای سنتی غرب، بهبود و توسعه مناسبات دوجانبه و چندجانبه روسیه و متحدان، رشد وسوسه‌های فضایی روسیه برای قلمروگشایی جغرافیایی و ژئوپلیتیکی به‌ویژه در غرب و جنوب روسیه و همچنین تغییر محسوس در موازنه قدرت جهانی به نفع روسیه و به ضرر آمریکا، اروپا و ناتو از نتایج سناریو جنگ محدود و کنترل‌شده با برتری روسیه در بحران اوکراین است.


وی «جنگ محدود و کنترل‌شده با شکست روسیه» را دومین سناریوی بحران اوکراین عنوان کرد و گفت: در این سناریو مقاومت اوکراینی‌ها با حمایت رقبای روسیه اعم از آمریکا، اروپا و ناتو و پایان جنگ و بحران با شکست روسیه در داخل مرزهای اوکراین صورت می‌گیرد و از نتایج آن می‌توان به کاهش منزلت ژئوپلیتیکی روسیه در منطقه و جهان در مقابل افزایش منزلت اوکراین، تغییر موازنه قدرت جهانی به نفع عائله استراتژی بحری (آمریکا، اروپا، ناتو و متحدان آنها) و افزایش منزلت ژئوپلیتیکی آنان تحول در ساختارهای فضایی سیاسی حقوقی و اقتصادی جهان به نفع آمریکا ناتو و متحدان آنها، انقباض فضایی روسیه و تبدیل‌شدن آن به کشوری عادی فرودست و قابل کنترل و قرارگرفتن چین در موقعیت ژئوپلیتیکی فرودست و تشدید فرآیند رقابت و تقابل بین آمریکا و له استراتژی بحری با چین اشاره کرد.


این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: «آتش‌بس فوری و مصالحه» سومین سناریوی محتمل برای آینده جهان در پی بحران اوکراین است. در این سناریو اوکراین و روسیه در پرتو مذاکرات دو و چندجانبه به تفاهم رسیده و بدون قید و شرط اعلام آتش‌بس می‌کنند و ارتش روسیه نیز به پشت مرزهای مشترک باز می‌گردد. نتیجه این سناریو کاهش یا پایان بحران با کمترین خسارات و تلفات انسانی، مادی و اقتصادی، تثبیت بی‌طرفی و موقعیت ژئوپلیتیکی حائل و استقلال اوکراین، تضمین صلح و امنیت در قلمرو اوراسیا و جهان و نیز حفظ ثبات وضع و ژئوپلیتیکی موجود و تداوم دوره گذار ژئوپلیتیکی در جهان است.


حافظ‌نیا «جنگ نامحدود و قابل کنترل» را به‌ عنوان چهارمین سناریوی احتمالی برای آینده جهان در پی بحران اوکراین بود عنوان کرد و گفت: بر اساس این سناریو شاهد تشدید درگیری نظامی و گسترش آن به خارج از اوکراین و فضاهای پیرامونی روسیه و نیز قلمروی ناتو در اروپا خواهیم بود. از نتایج وقوع این سناریو شروع جنگ جهانی تمام‌عیار در مناطق اوراسیا و آتلانتیک با برتری اولیه روسیه و برتری ثانویه ناتو و آمریکا، افزایش تلاش‌های سازمان ملل تضعیف‌شده، چین، هند و سایر کشورهای جهان برای کنترل طرفین درگیر و مهار بحران گسترش اعتراضات مدنی و شهروندی در جهان برای صلح‌طلبی و نفرت از جنگ و درگیری به‌ویژه در روسیه و اروپا و آمریکا و بهبود منزلت ژئوپلیتیکی چین در سیستم جهانی به عنوان قدرت دست‌نخورده و تعیین‌کننده در نظام آینده جهان اشاره کرد.


وی ادامه داد: در سناریوی پنجم محتمل برای آینده جهان در پی بحران اوکراین «جنگ نامحدود و غیر قابل کنترل» است. در این سناریو شاهد تشدید درگیری نظامی و گسترش آن به خارج از اوکراین و فضاهای پیرامونی روسیه و نیز قلمروی ناتو و سپس به کل جهان خواهیم بود؛ صف‌آرایی اجزا و عائله دو استراتژی بری (روسیه، چین و متحدان آنها) و بحری در برابر همدیگر را و گسترش جنگی تمام‌عیار، مخرب و هسته‌ای به تمام جهان و فضاهای بین سیاره‌ای و ستاره‌ای، تخریب میراث تمدنی، اقتصادی، زیستی، تکنولوژیک، سکونتگاهی و ارتباطی بشر، تحمیل رنج و مصیبت جسمی و روحی، قحطی و بیماری‌های واگیردار بر ملت‌ها و ابنای بشر در سراسر جهان و تهدید حیات بشر و احتمال انقراض نسل انسان و سایر موجودات زنده از جمله نتایج وقوع سناریوی جنگ نامحدود و غیر قابل کنترل در آینده بحران اوکراین است.


این مدرس دانشگاه سناریوهای جنگ محدود و کنترل‌شده با برتری روسیه و جنگ محدود و کنترل‌شده با شکست روسیه را به دلیل پیامدهای آنها سناریوهایی نامطلوب عنوان کرد که احتمال وقوع آنها زیاد است.


حافظ‌نیا خاطر نشان کرد: در صورتی که سناریوی جنگ محدود و کنترل‌شده با برتری روسیه تحقق‌پذیر نباشد و سناریوی دوم یعنی جنگ محدود و کنترل‌شده با شکست روسیه از احتمال بیشتری برخوردار شود، آنگاه سناریوی جنگ نامحدود و قابل کنترل در دستور کار روسیه قرار خواهد گرفت که این موضوع نگران‌کننده است و طرف مقابل را وارد جنگی تمام‌عیار می‌کند. بنابراین همه باید تلاش کنند تا بحران اوکراین در کوتاه‌مدت پایان یابد.


وی همچنین با بیان این که «سناریوی پنجم یعنی جنگ نامحدود و غیر قابل کنترل بدترین سناریو و حاوی پیامی بد برای بشریت و ساکنان جهان است» اظهار کرد: سناریوی سوم یعنی آتش‌بس فوری و مصالحه بهترین سناریو حاوی پیام خوبی برای ملت‌ها و ابنای بشر است اما متاسفانه احتمال وقوع آن ضعیف است.


این استاد دانشگاه همچنین با بیان این که «رقابت و منازعه دو گروه قدرت جهانی و به عبارتی متحدان و عائله استراتژی‌های بری و بحری در جهان کنونی ماهیت امپریالیستی دارد»، اظهار کرد: به این فرآیند کشمکش فضایی بین بلوک‌های قدرت فلسفه انسان‌گرایانه امنیتی و صلح‌آمیز جهانی ندارد. در واقع این فرآیند، جنگی امپریالیستی است که بانیان رهبران سیاسی امپریالیست و خودکامه دو بلوک قدرت رقیب جهانی هستند که با کمال تاسف باید هزینه جانی روحی مادی و مالی آن را تا سر حد نابودی همه چیز، در ابتدا ملت‌ها و شهروندان فضاهای جغرافیایی درگیر و سپس کل بشریت پرداخت کنند.

Source Article from https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3849278