افزایش قاطعانه تورم به روایت بانک مرکزی
طبق اعلام بانک مرکزی، تورم ماهانه مهر به ۴.۸ درصد رسیده در حالی که در شهریور ۴.۲ درصد و در مرداد ۳.۴ درصد بوده است. بررسی روند بلندمدت این شاخص حکایت از حرکت قاطعانه این شاخص در مسیر صعودی دارد؛ مسیری که در صورت تداوم آن تورمی بالای ۵۰ درصد در انتهای سال دور از ذهن به نظر نمیرسد.
بانک مرکزی دادههای تورم خود را از سال ۱۴۰۱ به بعد به روز نکرده بود و اکنون اطلاعات آن سال تا مهر ۱۴۰۴ به صورت یکجا در درگاه اینترنتی این نهاد قرار گرفته است. در طول این بازه زمانی، بالاترین تورم ماهانه ۹.۸ درصد و پایینترین سطح این شاخص یک درصد بوده که به ترتیب در خرداد ۱۴۰۱ و بهمن ۱۴۰۲ به ثبت رسیدهاند. جهش این نرخ در خرداد ۱۴۰۱ بیشتر متاثر از شوک حذف ارز ترجیحی ۴ هزار و ۲۰۰ تومانی بوده و به صورت یک شوک افزایش قیمت منجر به جهش تورم به صورت مقطعی شده است.
همچنین، در حالی که سیر تورم نقطه به نقطه از اوایل سال ۱۴۰۲ نزولی شده بود، از نیمه دوم سال ۱۴۰۳ مجددا صعودی شده است. این روند افزایشی در سه ماه اخیر شتاب بیشتری به خود گرفته به طوری که از ۴۰ درصد در تیر به ۴۷ درصد در مهر ۱۴۰۴ رسیده است. همچنان بالاترین سطحی که این شاخص در طول این بازه زمانی تجربه کرده ۶۲ درصد و در فروردین ۱۴۰۲ بوده است. نکته قابل توجه این است که طبق این آمار تورم نقطهای مناطق شهری هیچگاه به کمتر از ۳۳ درصد نرسیده که نشانگر تورم مزمن در اقتصاد ایران است.
تورم نقطه به نقطه نشاندهنده تغییرات قیمت یک سبد یکسان از کالا و خدمات مورد استفاده خانوار در یک ماه نسبت به همان ماه در سال گذشته است. بنابراین نوسان قیمت را در میانمدت به خوبی منعکس میکند در حالی که تورم ماهانه عمدتا برای شناسایی شوکهای کوتاهمدت مناسب است.
بر اساس آمارهای بانک مرکزی، تورم سالانه نیز از انتهای سال گذشته وارد روند صعودی شده و از حدود ۳۵ درصد در دی ماه سال قبل به ۴۰ درصد در مهر ماه امسال افزایش یافته است. بالاترین سطح این شاخص، ۵۵.۷ درصد بوده که مربوط به اردیبهشت ۱۴۰۲ است.
تورمیترین اقلام مصرفی در مهر ۱۴۰۴
همانطور که پیشتر اشاره شد، نرخ تورم ماهانه مناطق شهری در مهر ماه از ۴.۲ درصد به ۴.۸ درصد رسیده است. از بین کالاهای موجود در سبد مصرف خانوار، خوراکیها و آشامیدنیها تورم ۷.۵ درصدی را شاهد بودند که جهش قابل توجهی را نسبت به نرخ شهریور ماه (۵.۸ درصد) نشان دادهاند. دخانیات و پوشاکوکفش نیز تورم ماهانهای در محدوده ۵.۵ درصد به ثبت رساندهاند. نکته جالب توجه، تورم پایینتر مسکن، آب، برق و گاز و سایر سوختها بوده که ۲.۷ درصد برآورد شده است. بالاترین نرخ به ثبترسیده در میان کل اقلام نیز برابر با ۲۴.۴ درصد بوده که به «تحصیل» تعلق دارد که به نظر میرسد متاثر از شروع سال تحصیلی باشد.